Լնդերի ռեցեսիայի պատճառները

Հաճախ ժամանակի սղությունը կամ սթրեսը պատճառ են դառնում, որ մարդը սովորի բերանի հիգիենայի վատ տեխնիկայի: Ատամի խոզանակի շփող շարժումների ժամանակ մազիկների ծայրերը միշտ անցնում են լնդի եզրի նույն տեղով: Այդ ընթացքում ուժի ազդեցությամբ լինդը վնասվում է: Ապաքինման ժամանակ լնդի եզրը հետ է քաշվում:

Լնդերի ռեցեսիաներից խուսափելու համար բերանի հիգիենայի տեխնիկան պետք է օպտիմալացվի և, անհրաժեշտության դեպքում, ուղղվի: Նույնպես ատամնաբուժական կլինիկայում կանոնավոր ստուգումները կարող են օգնել վաղ հայտնաբերել լնդերի ռեցեսիայի հնարավոր նշանները:

Կոշտ մազիկներով ատամի խոզանակների օգտագործումը նույնպես մեծացնում է լնդերի ռեցեսիաների զարգացման ռիսկը: Այդ պատճառով կարող է խորհուրդ տրվել միջին կոշտության կամ փափուկ մազիկներով ատամի խոզանակ:

Ավելի բարակ լնդային տիպ ունեցող մարդիկ, որպես կանոն, ավելի հակված են լնդերի ռեցեսիաների, քան ավելի հաստ լնդային տիպ ունեցող մարդիկ: Լնդային տիպը հիմնականում գենետիկորեն է պայմանավորված: Ուստի հատկապես բարակ լնդային տիպ ունեցող անձինք պետք է առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնեն տանը բերանի հիգիենայի օպտիմալացմանը:

Ատամնաբուժական ստուգման ժամանակ կարող է որոշվել լնդային տիպի հաստությունը: Մասնավորապես, օրթոդոնտիկ բուժումը սկսելուց առաջ պետք է գնահատվի լնդերի ռեցեսիաների առաջացման ռիսկը:

Օրթոդոնտիկ բուժումը կարող է իրականացվել շարժական (ափսեներ) կամ անշարժ (բրեկետներ) ապարատներով: Լնդերի ռեցեսիաների առաջացման ռիսկը հատկապես բարձր է անշարժ ապարատներ կիրառելիս:

Օրթոդոնտիկ բուժում անցնող մեծահասակների շուրջ 20 տոկոսն ունենում է լնդերի ռեցեսիաներ: 16 տարեկանից ցածր դեռահասների մոտ ատամների դիրքի ուղղումն ավարտելուց հետո լնդերի ռեցեսիաներ շատ ավելի հազվադեպ են հանդիպում:

Լնդերի ռեցեսիաները կարող են առաջանալ ինչպես օրթոդոնտիկ բուժման ընթացքում, այնպես էլ դրա ավարտից նույնիսկ մի քանի տարի անց:

Սիգարետ ծխելը բազմաթիվ բացասական ազդեցություններ ունի ամբողջ մարդու օրգանիզմի վրա: Կյանքի ընդհանուր տևողության կրճատումից բացի, ծխողների մոտ զգալիորեն ավելի հաճախ են առաջանում լորձաթաղանթի փոփոխություններ՝ ընդհուպ մինչև բերանի խոռոչի քաղցկեղ:

Օրական 20-ից ավելի սիգարետ ծխողների մոտ լնդերի ռեցեսիաները զգալիորեն ավելի շատ են, քան չծխողների մոտ: Նվազած դիմադրողականության պատճառով ծխողների մոտ լնդի եզրը նաև ավելի խոցելի է, օրինակ՝ ատամի խոզանակի մազիկների մեխանիկական ազդեցության նկատմամբ:

Քանի որ ծխողների մոտ լնդերի արյունամատակարարումն ընդհանուր առմամբ ավելի թույլ է, այնտեղ վիրաբուժական միջամտություններ չպետք է կատարվեն: Բացված արմատային մակերեսների հնարավոր վիրաբուժական ծածկումը կարող է սկսվել միայն ծխելը հաջողությամբ թողնելուց հետո:

Քթախոտից բացի, ծամելու ծխախոտը անծուխ ծխախոտի օգտագործման ամենատարածված ձևն է: Ծամելու ծխախոտը չփաթեթավորված ձևով կամ տոպրակներով տեղադրվում է վերին շրթունքի տակ և այդպիսով շփման մեջ է մտնում բերանի լորձաթաղանթի հետ: Այդ ընթացքում ծխախոտը, նիկոտինից բացի, արտազատում է նաև թունավոր նյութեր, որոնք կարող են նաև քաղցկեղածին լինել:

Նիկոտինի ազդեցությամբ է դրսևորվում ծամելու ծխախոտի կախվածություն առաջացնող ազդեցությունը: Դրա հետևանքով օգտագործողները դառնում են կախյալ:

Ծամելու ծխախոտն առաջացնում է բերանի լորձաթաղանթի գրգռում, ինչպես նաև լնդերի ռեցեսիաներ: Գրգռումները կարող են հետ զարգանալ ծամելու ծխախոտից հրաժարվելուց հետո: Սակայն լնդերի ռեցեսիաները պահպանվում են նաև օգտագործումը դադարեցնելուց հետո և, հետևաբար, անհրաժեշտության դեպքում պետք է բուժվեն վիրաբուժական եղանակով:

Պիրսինգի հետ հաճախակի խաղալը սովորություն է, որը կարող է վնասակար ազդեցություն ունենալ ատամների և լնդերի վրա: Պիրսինգ կրողների շուրջ 80 տոկոսի մոտ համապատասխան շփման կետերում նկատվում է նաև ատամի բուն կարծր հյուսվածքի կորուստ, իսկ դեպքերի 25%-ում առաջանում են նաև լնդերի ռեցեսիաներ:

Պիրսինգը հանելուց հետո համապատասխան լնդային ռեցեսիան պահպանվում է և, հետևաբար, համապատասխան հանգամանքներում պետք է բուժվի վիրաբուժական եղանակով:

Պերիոդոնտիտի բուժումից հետո, որպես կանոն, նկատվում է լնդերի հետքաշում: Սակայն պերիոդոնտալ բուժման դեպքում այն ցանկալի է, քանի որ լնդի եզրի կծկման շնորհիվ անցանկալի լնդային գրպանիկները կարող են ապաքինվել:

Ի տարբերություն պերիոդոնտիտ չունեցող անձանց մոտ լնդերի ռեցեսիաների, լնդերի ապաքինման ընթացքում առաջացած կծկումները հնարավոր չէ հետ շրջել: