Հաճախակի տրվող հարցեր

Եթե դուք ունեք լնդերի հետքաշում, կարող են դիտարկվել երկու իրավիճակ.

Մի կողմից՝ զարգացած փուլում պերիոդոնտիտը կարող է հանգեցնել լնդի եզրի հետքաշման: Պերիոդոնտիտն ինքնին բորբոքային հիվանդություն է, որն առաջացել է բակտերիալ փառի պատճառով: Եթե պերիոդոնտիտը չի բուժվում, լնդի եզրից ցած ատամները պահող կառույցների քայքայումը շարունակվում է: Պերիոդոնտիտի դեպքում ատամները պահող կառույցների սկզբնական քայքայումը տեսանելի չէ: Միայն ավելի զարգացած պերիոդոնտիտի դեպքում է լնդի եզրը հետ քաշվում, և դուք կարող եք դա նկատել որպես լնդերի հետքաշում, քանի որ այդ ժամանակ ատամների արմատների մակերեսները նույնպես բացվել և տեսանելի են դարձել:

Մյուս կողմից՝ լնդերի ամեն հետքաշում չէ, որ առաջացել է պերիոդոնտիտի հետևանքով: Հետևաբար դուք կարող եք ունենալ լնդերի ռեցեսիաներ: Դրանք կարող էին առաջանալ, օրինակ, ատամները չափազանց ուժեղ լվանալու հետևանքով: Մեծ ուժի պատճառով ատամի խոզանակը նորից ու նորից վնասում է լնդի եզրը: Ապաքինվելիս այն ամեն անգամ մի փոքր ավելի է հետ քաշվում, մինչև դրա տակ գտնվող ատամի արմատը բացվում է: Նույնիսկ եթե դուք փոխեք բերանի հիգիենան և ատամներդ մաքրեք ավելի քիչ ուժով, լնդերի ռեցեսիան կմնա, և լնդի եզրը չի աճի դեպի իր սկզբնական դիրքը:

Միայն ատամնաբուժական կլինիկայում իրականացվող հետազոտությունը կարող է վերջնականապես տալ ձեզ ճիշտ պատասխանը:

Լնդերի ոչ բոլոր ռեցեսիաներն են բուժման կարիք ունենում: Պերիոդոնտիտ չունեցող անձանց մոտ ամենամյա ատամնաբուժական ստուգման ժամանակ վաղ հայտնաբերման դեպքում արդեն կարելի է համապատասխանաբար ուղղել և օպտիմալացնել բերանի հիգիենան: Այդ դեպքում լնդի եզրն իր ռեցեսիայով թեև պահպանվում է, բայց այլևս չի ենթարկվում նոր ազդեցությունների (օրինակ՝ ատամի խոզանակով շփելուն):

Սառը կերակուրներ կամ ըմպելիքներ օգտագործելիս գանգատներ ունեցող անձանց դեպքում սննդակարգի համապատասխան փոփոխությունը, ինչպես նաև այսպես կոչված ֆտորային գելերի կանոնավոր կիրառումը կարող են օգնել որոշ չափով նվազեցնել գանգատները:

Տևական գանգատների կամ անհարմարություն պատճառող էսթետիկայի դեպքում կարող է դիտարկվել բուժում վիրաբուժական միջամտությամբ: Այդ ընթացքում տուժած ատամների լնդի եզրը վերադարձվում է իր սկզբնական դիրքին:

Բացի այդ, բացված ատամնավզիկների դեպքում, որոնց մոտ առկա է նաև ատամի կարծր հյուսվածքի մաշվածություն, կարող է դիտարկվել դրանք լիցքանյութով վերականգնելու հնարավորությունը:

Միայն ատամնաբուժական կլինիկայում իրականացվող հետազոտությունը և, անհրաժեշտության դեպքում, պերիոդոնտոլոգիայի մասնագետի հետ խորհրդատվությունը կարող են վերջնականապես տալ ձեզ ճիշտ պատասխանը:

Հաճախ մարդիկ ինքնուրույն չեն հայտնաբերում իրենց լնդերի ռեցեսիաները: Մեծահասակների ավելի քան 50 տոկոսն ունի առնվազն մեկ ատամ լնդերի ռեցեսիայով: Տուժած ատամների մեծ մասը որևէ գանգատ չի առաջացնում:

Եթե ռեցեսիան, օրինակ, տանը հայելու մեջ տեսանելի չէ, ատամնաբուժական կլինիկայում հետազոտությունը կարող է պարզել, թե արդյոք այն առկա է:

Տուժածների համար կարևոր է իմանալ իրենց լնդերի ռեցեսիաների տեղը, որպեսզի այնտեղ հետագա վնասները կանխվեն: Քանի որ արդեն առկա լնդերի ռեցեսիաները, որոնք վիրաբուժական եղանակով չեն բուժվում, պահպանվում են ողջ կյանքի ընթացքում, հատկապես ավելի մեծ տարիքում պետք է մտածել բացված ատամնավզիկների վրա անցանկալի արմատային կարիեսի արդյունավետ կանխարգելման մասին:

Նախնական զրույցի ընթացքում ատամնաբույժը պարզում է, թե արդյոք դուք ենթարկվում եք որևէ ռիսկի գործոնի: Լնդերի ռեցեսիայի հայտնի ռիսկի գործոններն են՝ ատամի խոզանակով ատամները լվանալու սխալ տեխնիկան, բարակ լնդերը, օրթոդոնտիկ բուժումը, ծխելը, անծուխ ծխախոտը (սնուս) կամ պիրսինգը:

Այնուհետև ատամնաբույժը կամ ատամնաբուժական հիգիենիստը կիրականացնեն այսպես կոչված հիմնական պերիոդոնտալ հետազոտություն, որը կտևի ընդամենը մի քանի րոպե: Լնդային զոնդով (պերիոդոնտալ զոնդ) ընտրված տեղամասերում նրբորեն և միլիմետրի ճշտությամբ չափվում է լնդի եզրին թափանցման խորությունը: Պերիոդոնտալ զոնդով միլիմետրի ճշտությամբ կլինիկական զոնդավորումը՝ լնդի եզրերը չափելու և ծնոտի ոսկրի դիրքը որոշելու համար, անփոխարինելի է լնդերի ռեցեսիայի ախտորոշման համար:

Այս կարճ հետազոտությունից հետո հետագա հետազոտություններ իրականացվում են միայն այն դեպքում, եթե հայտնաբերվել են ատամները պահող կառույցների քայքայման նշաններ: Այս հետագա հետազոտությունները ներառում են այսպես կոչված պերիոդոնտալ քարտեզը և լրացուցիչ ռենտգենյան նկարները:

Եթե լնդերի ռեցեսիան դեռ շատ զարգացած չէ, վիրաբուժական միջամտությամբ կարելի է վերականգնել սկզբնական վիճակը:

Լնդերի ռեցեսիաները դասակարգվում են ծանրության չորս տարբեր աստիճանների: Սակայն կախված ծանրության աստիճանից՝ հասանելի են բուժման միայն սահմանափակ տարբերակներ:

Պարզ ռեցեսիայի մասին է խոսքը, երբ լնդի եզրի հետքաշումը դեռ չի հասել բերանի շարժուն լորձաթաղանթին: Ծանրության երկրորդ աստիճանի դեպքում ռեցեսիան արդեն թափանցել է շարժուն լորձաթաղանթի մեջ: Երկու դեպքում էլ լնդի եզրի ուղղումը հնարավոր է վիրաբուժական միջամտությամբ:

Քանի որ ծանրության 3-րդ և 4-րդ աստիճանների դեպքում ատամների միջև ծնոտի ոսկրն էլ արդեն քայքայվել է, այնտեղ առկա լնդերի ռեցեսիաները նույնիսկ վիրաբուժական միջոցներով հնարավոր չէ ամբողջությամբ ուղղել:

Լնդերի բուժումից հետո մի քանի տարվա երկարատև հաջողությունը երաշխավորված է միայն այն դեպքում, եթե հիվանդները տանը կիրառում են բերանի օպտիմալ հիգիենա և դրանով ամեն օր կանխում են լնդերի ռեցեսիաների առաջացումը կամ նոր բակտերիալ փառի պատճառով լնդերի բորբոքումը:

Օպտիմալ երկարատև հաջողության համար կարևոր է նաև ատամնաբուժական հիգիենիստի կամ պրոֆիլակտիկայի ասիստենտի կողմից իրականացվող շարունակական պրոֆեսիոնալ երկարատև խնամքը, որպեսզի հնարավոր կրկնվող խնդիրները ժամանակին հայտնաբերվեն և վերացվեն:

Լնդերի բուժումից հետո մի քանի տարվա երկարատև հաջողությունը երաշխավորված է միայն այն դեպքում, եթե հիվանդները տանը կիրառում են բերանի օպտիմալ հիգիենա և դրանով ամեն օր կանխում են լնդերի ռեցեսիաների առաջացումը կամ նոր բակտերիալ փառի պատճառով լնդերի բորբոքումը:

Օպտիմալ երկարատև հաջողության համար կարևոր է նաև ատամնաբուժական հիգիենիստի կամ պրոֆիլակտիկայի ասիստենտի կողմից իրականացվող շարունակական պրոֆեսիոնալ երկարատև խնամքը, որպեսզի հնարավոր կրկնվող խնդիրները ժամանակին հայտնաբերվեն և վերացվեն:

Լնդերի ռեցեսիաները հաճախ շփոթում են պերիոդոնտիտի հետ, քանի որ երկու դեպքում էլ ատամներն ավելի երկար են թվում, քան սովորաբար, սակայն այս երկու երևույթների միջև կան էական տարբերություններ, որոնք պետք է հաշվի առնել.

Մի կողմից՝ լնդերի ռեցեսիա է կոչվում լնդերի հետքաշումը ատամնաշարի արտաքին կողմում, որը սովորաբար տեսանելի է անզեն աչքով: Նման դեպքերում տուժածները լրացուցիչ պերիոդոնտիտով չեն տառապում:

Մյուս կողմից՝ պերիոդոնտիտը, այսինքն՝ ատամը պահող ապարատի բորբոքումը, զարգացած փուլում նույնպես կարող է հանգեցնել լնդի եզրի հետքաշման: Միայն ատամնաբուժական կլինիկայում հետազոտությունն է տուժածների համար պարզաբանում, թե որ պատճառն է պատասխանատու իրենց լնդերի հետքաշման համար:

Բացի այդ, պերիոդոնտիտի բուժումից հետո լնդերի հետքաշում նկատվում է ոչ միայն ատամնաշարի արտաքին կողմում, այլև ամբողջ ատամի շուրջը: Սակայն նման դեպքերում այն ցանկալի է, քանի որ լնդի եզրի կծկման շնորհիվ անցանկալի լնդային գրպանիկները կարող են նվազել: