ხშირად დასმული კითხვები

თუ ღრძილი უკან დაგეწიათ, შესაძლებელია ორი სიტუაციის განხილვა:

ერთი მხრივ, პაროდონტიტმა გვიან სტადიაზე შეიძლება გამოიწვიოს ღრძილის კიდის უკან დაწევა. თავად პაროდონტიტი ანთებითი დაავადებაა, რომელიც ბაქტერიული ნადების გამო ვითარდება. თუ პაროდონტიტს არ უმკურნალებენ, კბილის საყრდენი სტრუქტურის დაზიანება ღრძილის კიდის ქვემოთ გრძელდება. პაროდონტიტის დროს კბილის საყრდენი სტრუქტურის საწყისი დაზიანება არ ჩანს. მხოლოდ უფრო გამოხატული პაროდონტიტის დროს იწევს ღრძილის კიდე უკან და შეიძლება ეს შეამჩნიოთ, როგორც ღრძილის დაწევა, რადგან ამ დროს კბილების ფესვის ზედაპირებიც შიშვლდება და ხილული ხდება.

მეორე მხრივ, ღრძილის ყოველი დაწევა პაროდონტიტით არ არის გამოწვეული. ამიტომ შესაძლოა ღრძილის რეცესია გქონდეთ. ის შეიძლება განვითარებულიყო, მაგალითად, კბილების ზედმეტად ძლიერად წმენდის გამო. დიდი ძალის გამო კბილის ჯაგრისი ღრძილის კიდეს განმეორებით აზიანებს. შეხორცებისას ღრძილის კიდე ყოველ ჯერზე ცოტათი უფრო უკან იწევს, სანამ მის ქვეშ მდებარე კბილის ფესვი არ გაშიშვლდება. მაშინაც კი, თუ პირის ღრუს ჰიგიენას შეცვლით და კბილებს ნაკლები ძალით გაიწმენდთ, ღრძილის რეცესია დარჩება და ღრძილის კიდე თავის თავდაპირველ ადგილზე აღარ აღდგება.

საბოლოოდ სწორ პასუხს მხოლოდ სტომატოლოგიურ პრაქტიკაში ჩატარებული გამოკვლევა მოგცემთ.

ღრძილის ყველა რეცესია არ საჭიროებს მკურნალობას. პაროდონტიტის არმქონე პაციენტებში, ყოველწლიური სტომატოლოგიური შემოწმებისას ადრეული გამოვლენის შემთხვევაში, უკვე შესაძლებელია პირის ღრუს ჰიგიენის შესაბამისი შესწორება და ოპტიმიზაცია. ამით ღრძილის კიდე თავისი რეცესიით მართალია რჩება, მაგრამ მასზე აღარ მოქმედებს ახალი ფაქტორები (მაგ., კბილის ჯაგრისით ხეხვა).

იმ პაციენტებში, რომლებსაც ცივი საკვების ან სასმელების მიღებისას ჩივილები აქვთ, კვების შესაბამისმა ცვლილებამ და ე.წ. ფტორის გელების რეგულარულმა გამოყენებამ შეიძლება ჩივილები გარკვეულწილად შეამციროს.

ხანგრძლივი ჩივილების ან შემაწუხებელი ესთეტიკის შემთხვევაში შეიძლება განხილულ იქნას ქირურგიული ჩარევით მკურნალობა. ამ დროს დაზიანებულ კბილებზე ღრძილის კიდე თავის თავდაპირველ ადგილზე ბრუნდება.

გარდა ამისა, გაშიშვლებული კბილის ყელები, რომლებზეც კბილის მაგარი ქსოვილიც გაცვეთილია, შეიძლება ბჟენის მასალით აღდგეს.

საბოლოოდ სწორ პასუხს მხოლოდ სტომატოლოგიურ პრაქტიკაში ჩატარებული გამოკვლევა და, საჭიროების შემთხვევაში, პაროდონტოლოგთან კონსულტაცია მოგცემთ.

ხშირად ადამიანები საკუთარ ღრძილის რეცესიას თავად ვერ ამჩნევენ. ზრდასრულების 50 პროცენტზე მეტს ღრძილის რეცესია ერთ კბილზე მაინც აღენიშნება. დაზიანებული კბილების უმეტესობა ამ დროს არანაირ ჩივილს არ იწვევს.

თუ რეცესია, მაგალითად, სახლში სარკეში არ ჩანს, სტომატოლოგიურ პრაქტიკაში ჩატარებული გამოკვლევა ნათელს მოჰფენს, არის თუ არა ის.

პაციენტებისთვის მნიშვნელოვანია იცოდნენ, სად აქვთ ღრძილის რეცესია, რათა იქ შემდგომი დაზიანება თავიდან აიცილონ. რადგან უკვე არსებული ღრძილის რეცესია, თუ მას ქირურგიულად არ უმკურნალებენ, მთელი სიცოცხლის განმავლობაში რჩება, განსაკუთრებით ხანდაზმულ ასაკში უნდა ვიზრუნოთ გაშიშვლებულ კბილის ყელებზე არასასურველი ფესვის კარიესის წარმატებით პრევენციაზე.

პირველი საუბრისას სტომატოლოგი ადგენს, ხართ თუ არა შესაძლო რისკ-ფაქტორების ზემოქმედების ქვეშ. ღრძილის რეცესიის ცნობილი რისკ-ფაქტორებია: კბილის ჯაგრისით წმენდის არასწორი ტექნიკა, თხელი ღრძილი, ორთოდონტიული მკურნალობა, მოწევა, უკვამლო თამბაქო (სნუსი) ან პირსინგი.

გარდა ამისა, სტომატოლოგი ან ჰიგიენისტი ჩაატარებს ე.წ. საბაზისო პაროდონტოლოგიურ კვლევას, რომელსაც სულ რამდენიმე წუთი სჭირდება. ღრძილის ზონდით (პაროდონტოლოგიური ზონდით) შერჩეულ ადგილებში ნაზად და მილიმეტრის სიზუსტით იზომება ზონდის შეღწევის სიღრმე ღრძილის კიდესთან. ღრძილის კიდეების გასაზომად და ყბის ძვლის მდებარეობის დასადგენად პაროდონტოლოგიური ზონდით მილიმეტრის სიზუსტით ჩატარებული კლინიკური ზონდირება აუცილებელია ღრძილის რეცესიის დიაგნოსტიკისთვის.

ამ მოკლე გამოკვლევის შემდეგ შემდგომი კვლევები ტარდება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ გამოვლინდა კბილის საყრდენი სტრუქტურის დაზიანების ნიშნები. ეს კვლევები მოიცავს ე.წ. პაროდონტოლოგიურ რუქას და დამატებით რენტგენოლოგიურ სურათებს.

თუ ღრძილის რეცესია ჯერ ძალიან შორს არ არის წასული, ქირურგიული ჩარევით შესაძლებელია თავდაპირველი მდგომარეობის აღდგენა.

ღრძილის რეცესია იყოფა სიმძიმის ოთხ სხვადასხვა ხარისხად. თუმცა სიმძიმის ხარისხის მიხედვით მკურნალობის მხოლოდ მცირე არჩევანია ხელმისაწვდომი.

მარტივი რეცესია გვაქვს მაშინ, როდესაც ღრძილის კიდის დაწევა ჯერ არ აღწევს პირის ღრუს მოძრავ ლორწოვან გარსამდე. სიმძიმის მეორე ხარისხის დროს რეცესია უკვე მოძრავ ლორწოვან გარსზეა გავრცელებული. ორივე შემთხვევაში ღრძილის კიდის კორექცია ქირურგიული ჩარევით შესაძლებელია.

რადგან სიმძიმის მე-3 და მე-4 ხარისხის დროს კბილებს შორის ყბის ძვალიც უკვე დაკარგულია, იქ არსებული ღრძილის რეცესია ქირურგიული ღონისძიებებითაც ვერ გამოსწორდება სრულად.

ღრძილების მკურნალობის შემდეგ მრავალწლიანი ხანგრძლივი წარმატება გარანტირებულია მხოლოდ მაშინ, თუ პაციენტები სახლში პირის ღრუს ოპტიმალურ ჰიგიენას იცავენ და ყოველდღიურად ხელს უშლიან ღრძილის რეცესიის წარმოქმნას ან ახალი ბაქტერიული ნადების გამო ღრძილის ანთებას.

ოპტიმალური ხანგრძლივი წარმატებისთვის ასევე მნიშვნელოვანია ჰიგიენისტთან ან პროფილაქტიკის ასისტენტთან უწყვეტი პროფესიონალური ხანგრძლივი მოვლა, რათა შესაძლო განმეორებითი პრობლემები დროულად გამოვლინდეს და აღმოიფხვრას.

ღრძილების მკურნალობის შემდეგ მრავალწლიანი ხანგრძლივი წარმატება გარანტირებულია მხოლოდ მაშინ, თუ პაციენტები სახლში პირის ღრუს ოპტიმალურ ჰიგიენას იცავენ და ყოველდღიურად ხელს უშლიან ღრძილის რეცესიის წარმოქმნას ან ახალი ბაქტერიული ნადების გამო ღრძილის ანთებას.

ოპტიმალური ხანგრძლივი წარმატებისთვის ასევე მნიშვნელოვანია ჰიგიენისტთან ან პროფილაქტიკის ასისტენტთან უწყვეტი პროფესიონალური ხანგრძლივი მოვლა, რათა შესაძლო განმეორებითი პრობლემები დროულად გამოვლინდეს და აღმოიფხვრას.

ღრძილის რეცესიას ხშირად პაროდონტიტში ურევენ, რადგან ორივე შემთხვევაში კბილები ჩვეულებრივზე გრძლად გამოიყურება, თუმცა ამ ორ მდგომარეობას შორის არსებითი განსხვავებებია, რომლებიც გასათვალისწინებელია:

ერთი მხრივ, ღრძილის რეცესია ეწოდება კბილთა რიგის გარეთა მხარეს ღრძილის დაწევას, რომელიც, როგორც წესი, შეუიარაღებელი თვალითაც ჩანს. ასეთ შემთხვევებში პაციენტებს დამატებით პაროდონტიტი არ აქვთ.

მეორე მხრივ, პაროდონტიტმა, ანუ კბილის დამჭერი აპარატის ანთებამ, გვიან სტადიაზე შეიძლება ასევე გამოიწვიოს ღრძილის კიდის უკან დაწევა. მხოლოდ სტომატოლოგიურ პრაქტიკაში ჩატარებული გამოკვლევა გაარკვევს, რომელი მიზეზია პასუხისმგებელი პაციენტის ღრძილის დაწევაზე.

გარდა ამისა, პაროდონტიტის მკურნალობის შემდეგ ღრძილის დაწევა აღინიშნება არა მხოლოდ კბილთა რიგის გარეთა მხარეს, არამედ მთელი კბილის გარშემო. თუმცა ასეთ შემთხვევებში ეს სასურველია, რადგან ღრძილის კიდის შეკუმშვის შედეგად არასასურველი პაროდონტული ჯიბეები შეიძლება შემცირდეს.