Diş əti resessiyasının səbəbləri

Əksər hallarda vaxt çatışmazlığı və ya stress insanın yanlış ağız gigiyenası texnikasına öyrəşməsinin səbəbi olur. Diş fırçası ilə sürtmə hərəkətləri zamanı tüklərin ucları həmişə diş əti kənarının eyni nahiyəsindən keçir. Bu zaman diş əti güc təsiri ilə zədələnir. Sağalma zamanı isə diş əti kənarı geri çəkilir.

Diş əti resessiyalarının qarşısını almaq üçün ağız gigiyenası texnikası optimallaşdırılmalı və lazım gələrsə, düzəldilməlidir. Eyni zamanda, stomatoloji klinikada müntəzəm müayinələr diş əti resessiyasının mümkün əlamətlərini erkən aşkar etməyə kömək edə bilər.

Sərt tüklü diş fırçalarından istifadə də diş əti resessiyalarının yaranma riskini artırır. Bu səbəbdən orta sərtlikdə və ya yumşaq tüklü diş fırçası tövsiyə oluna bilər.

Nazik diş əti tipinə malik insanlar, bir qayda olaraq, qalın diş əti tipinə malik insanlara nisbətən diş əti resessiyalarına daha çox meyllidirlər. Diş əti tipinin formalaşması əsasən genetik olaraq müəyyənləşir. Buna görə də xüsusilə nazik diş əti tipinə malik şəxslər evdə ağız gigiyenasının optimallaşdırılmasına xüsusi diqqət yetirməlidirlər.

Stomatoloji müayinə zamanı diş əti tipinin qalınlığı müəyyən edilə bilər. Xüsusilə ortodontik müalicəyə başlamazdan əvvəl diş əti resessiyalarının yaranma riski araşdırılmalıdır.

Ortodontik müalicə çıxarılan (ortodontik lövhələr) və ya sabit aparatlarla (breketlər) aparıla bilər. Xüsusilə sabit aparatlardan istifadə zamanı diş əti resessiyalarının yaranma riski artır.

Diş əti resessiyalarına ortodontik müalicədən keçən böyüklərin təxminən 20 faizində rast gəlinir. 16 yaşdan kiçik yeniyetmələrdə isə dişlərin düzülüşünün korreksiyası başa çatdıqdan sonra diş əti resessiyalarına xeyli az rast gəlinir.

Diş əti resessiyaları həm ortodontik müalicə zamanı, həm də o başa çatdıqdan bir neçə il sonra yarana bilər.

Siqaret çəkmə bütün insan orqanizminə çoxsaylı mənfi təsirlər göstərir. Ümumi ömür uzunluğunun azalması ilə yanaşı, siqaret çəkənlərdə selikli qişa dəyişiklikləri, o cümlədən ağız boşluğu xərçəngi də xeyli tez-tez rast gəlinir.

Gündə 20-dən çox siqaret çəkənlərdə diş əti resessiyaları siqaret çəkməyənlərə nisbətən əhəmiyyətli dərəcədə çox müşahidə olunur. Azalmış müqavimət səbəbindən siqaret çəkənlərdə diş əti kənarı da, məsələn, diş fırçası tüklərinin mexaniki təsirinə qarşı daha həssas olur.

Siqaret çəkənlərdə diş ətinin ümumiyyətlə zəif qanla təchiz olunması səbəbindən orada cərrahi müalicələr aparılmamalıdır. Üzə çıxmış kök səthlərinin lazım gələrsə cərrahi yolla örtülməsinə yalnız siqaret uğurla tərgidildikdən sonra başlamaq olar.

İyləmə tütünü ilə yanaşı, çeynəmə tütünü tüstüsüz tütün istifadəsinin ən geniş yayılmış formasıdır. Çeynəmə tütünü səpələnmiş halda və ya kisəciklərə qablaşdırılmış şəkildə üst dodağın altına qoyulur və beləliklə ağız selikli qişası ilə təmasa gətirilir. Bu zaman tütün nikotinlə yanaşı, xərçəngə də səbəb ola bilən zəhərli maddələr ifraz edir.

Nikotinin təsiri ilə çeynəmə tütününün asılılıq yaradan xüsusiyyəti üzə çıxır. Bununla da istifadəçilər ondan asılı vəziyyətə düşürlər.

Çeynəmə tütünü ağız selikli qişasının qıcıqlanmasına və diş əti resessiyalarına səbəb olur. Çeynəmə tütünündən imtina edildikdən sonra qıcıqlanmalar geri çəkilə bilər. Lakin diş əti resessiyaları istifadə dayandırıldıqdan sonra da qalır və buna görə də lazım gələrsə, cərrahi yolla müalicə olunmalıdır.

Pirsinqlərlə tez-tez oynamaq dişlərə və diş ətinə zərərli təsir göstərə bilən bir vərdişdir. Pirsinq taxanların təxminən 80 faizində müvafiq təmas nahiyələrində dişin öz bərk toxumasının itkisi də müşahidə olunur, halların 25%-ində isə diş əti resessiyaları da yaranır.

Pirsinqlər çıxarıldıqdan sonra müvafiq diş əti resessiyası qalır və buna görə də müəyyən şəraitdə cərrahi yolla müalicə olunmalıdır.

Parodontitin müalicəsindən sonra adətən diş ətinin çəkilməsi müşahidə olunur. Lakin parodontal müalicə zamanı bu arzuolunandır, çünki diş əti kənarının yığılması sayəsində arzuolunmaz diş əti cibləri sağala bilir.

Parodontiti olmayan şəxslərdəki diş əti resessiyalarından fərqli olaraq, diş ətinin sağalması zamanı yaranan yığılmalar geri qaytarıla bilməz.