Diş əti resessiyası nədir?

Diş əti resessiyaları bir çox təsiredici amilin nəticəsi ola bilər. Nazik diş əti tipinə malik insanlar, bir qayda olaraq, daha meyllidirlər. Bundan əlavə, bir sıra davranış amilləri həlledici rol oynayır. Məsələn, diş fırçası ilə tez-tez sürtmə hərəkətləri və ya pirsinq taxmaq zədələrə səbəb olur ki, onlar sağaldıqca diş əti kənarının yığılmasına gətirib çıxara bilər.

Digər səbəblər dişləri xaricə doğru yerindən oynadan ortodontik müalicələrdir. Bu zaman dişin xarici dayağı dağıla və onun üzərində yerləşən diş əti incələ bilər. Eyni zamanda, siqaret çəkmə və snus istifadəsi də həlledici təsiredici amillərdir, çünki tütün istifadəsi diş ətinin müqavimətini azaldır.

Diş əti resessiyalarının rast gəlinmə tezliyi yaş artdıqca artır. Yetkin əhalinin 50 faizindən çoxunda diş əti resessiyaları müşahidə olunur.

Diş tacı mina qatı ilə örtülmüşdür. Onun altında dentin (diş toxuması), dentinin altında isə dişin siniri (pulpa) yerləşir. Daha dəqiq desək, pulpa sinir, qan damarları və birləşdirici toxumadan ibarətdir. Mina qatı sinirsiz olduğu üçün hissiyyatsız olsa da, onun altındakı dentin sinir lifləri ilə təmin olunur. Buna görə də diş kökünün səthi ağrıya qarşı həssasdır.

Dentin kökün əsas hissəsini təşkil edir. Kök əlavə olaraq sement adlanan sərt bir təbəqə ilə örtülmüşdür. Diş bütün kök səthi boyunca birləşdirici liflər (periodontal liflər) vasitəsilə çənə sümüyünə bərkidilir. Bu liflər bir tərəfdən kök dentininə, digər tərəfdən isə çənə sümüyünə bağlanır.

Diş kökü diş tacından daha uzundur. Xüsusilə yuxarı çənədəki köpək dişləri adətən çox uzun köklərə malik olur.

Diş əti resessiyası dedikdə, əsasən diş sırasının xarici tərəfində diş ətinin çəkilməsi başa düşülür. Belə hallarda təsirə məruz qalan şəxslərdə əlavə olaraq parodontit olmur.

Lakin irəliləmiş mərhələdə parodontit də diş əti kənarının geri çəkilməsinə səbəb ola bilər. Yalnız stomatoloji klinikada aparılan müayinə təsirə məruz qalan şəxslərə diş ətinin çəkilməsinin hansı səbəbdən yarandığını aydınlaşdırır.

Bundan əlavə, parodontitin müalicəsindən sonra diş ətinin çəkilməsi müşahidə olunur. Lakin belə hallarda bu arzuolunandır, çünki diş əti kənarının yığılması sayəsində arzuolunmaz diş əti cibləri azaldıla bilər.

Diş əti kənarının iltihabı (gingivit) nəticəsində birləşdirici liflərin və çənə sümüyünün dağılması baş verə bilər. Sağlam lif aparatının yerində diş boyunca diş əti cibi adlanan boşluq yaranır. Oradakı kök səthi bakterial ərp (lövhə və diş daşı) ilə örtülür.

Liflərin və çənə sümüyünün dağılması dişlərin hərəkətliliyinin artmasına səbəb ola bilər. Əgər xəstəlik vaxtında aşkar edilməzsə və müalicə olunmazsa, dağılma o dərəcəyə çata bilər ki, dişlər çeynəmə funksiyasını yerinə yetirə bilməz və çəkilməli olar.

Dünya əhalisinin təxminən 40 faizi parodontitdən əziyyət çəkir. Hesablamalara görə, yaşlı əhali arasında diş itkisinin təxminən 70%-i parodontitlə bağlıdır.

Parodontitin səbəbləri, nəticələri, diaqnozu, müalicəsi və profilaktikası haqqında ətraflı məlumatı burada əldə edin: www.periodontal-health.com.